Spurt og svarað

Innskráning, notendanöfn og auðkenni

Skráning léna

Skráning nafnaþjóna

Skráning tengiliða

Öryggi skráninga

Skráningu breytt

Reglur og upplýsingar um lén

Ýmislegt


Hvernig fæ ég notandanafn á vef ISNIC?

Notendanöfn hjá ISNIC heita NIC-Auðkenni. Þessi auðkenni eru bæði notuð til að auðkenna tengiliði léna og sem notandanöfn á vef ISNIC. Til að skrá nýtt lén þarf umsækjandi að vera skráður inn ("loggaður inn") á vef ISNIC með NIC-Auðkenni sínu.

NIC-Auðkenni (notandanafn) veitir einnig aðgang að flestum breytingum sem gera þarf á skráningu léna sem þú hefur umráð yfir. Eftir að þú skráir þig inn á vef ISNIC, birtist á síðunni "Mín síða" undir "Tengiliðir", listi yfir þau lén sem þú hefur umráð yfir. Þú velur lén sem þú vilt breyta, og smellir á viðeigandi aðgerð. Undir "Mínar stillingar" (efst til hægri) getur þú breytt eigin notandaskráningu.

Sjá einnig:

Hvert er hlutverk tengiliða léna?

Auk rétthafa eru fjórir tengiliðir (NIC-Auðkenni) skráðir með léni. Hver þessara tengiliða hefur sitt hlutverk (t.d. greiðandi) og mismikið vald yfir léninu. Þessir tengiliðir, ásamt rétthafa eru jafnframt notendur á vef ISNIC og nota NIC-Auðkenni sín til að skrá sig inn á vef ISNIC.

Mikilvægt er að hafa í huga að tengiliðir geta breytt skráðum upplýsingum um sjálfa sig, en aðeins rétthafi og tengiliður rétthafa geta skipt um tengiliði.

  1. Rétthafi (R) hefur full yfirráð yfir skráningu léns. Rétthafi getur breytt öllum þáttum skráningar lénsins, m.a. skipt um rétthafa, þ.e.a.s. framselt lénið til þriðja aðila. Ákveði rétthafi hins vegar, að fela þriðja aðila alla umsjón með skráingu lénsins (þ.m.t. umskáningu á nýjan rétthafa og uppsögn) er eðlilegt að sá sé skráður tengiliður rétthafa. Athugið þó, að rétthafinn (ef hann er virkur notandi hjá ISNIC) þarf að samþykkja aðgerð fari tengiliður rétthafa (eða aðrir tengiliðir) fram á rétthafabreytingu eða afskráningu lénsins.
  2. Tengiliður rétthafa (TR) vinnur í nafni rétthafans. TR getur breytt öllum þáttum skráningar lénsins, hafið rétthafabreytingu sem rétthafi þarf þó að samþykkja (sé hann virkur notandi hjá ISNIC). Hafi rétthafi falið öðrum aðila umsjón með skráningu léns er sá yfirleitt settur sem TR. TR getur sagt sig frá léni, og verður rétthafi þá sjálfkrafa skráður sem tengiliður rétthafa.
  3. Tæknilegur tengiliður (TT) er sá sem sér um tæknileg málefni vistunar, hýsingar vefja o.s.frv. TT er oft vistunaðili lénsins. Aðeins tengiliður rétthafa og rétthafi geta skipt um tæknilegan tengilið. TT getur sagt sig frá léni og verður þá TR sjálfkrafa skráður sem tæknilegur tengiliður.
  4. Greiðandi (GR) léns er sá aðili sem reikningur vegna léns eru gefnn út á, oftast rétthafinn sjálfur. Mikilvægt er að R og TR sjái til þess að réttur aðili sé ávallt skráður greiðandi léns. R og TR geta einir skipt um greiðanda, en greiðandi getur hins vegar sagt sig frá léni og er þá R sjálfkrafa skráður greiðandi. Reikningar ásamt greiðsluseðli verða ekki endurútgefnir á nýjan greiðanda eftir á, heldur verður gefin út staðgreiðslukvittun eftir að greiðsla hefur borist óski greiðandi eftir því.
  5. Tengiliður vistunaraðila (TV) er sá sem hefur tæknilega umsjón með nafnaþjónum lénins. Þetta er sá tengiliður sem vistunaraðili skráir sem tæknilegan tengilið nafnaþjóna sinna, og er sá sem ISNIC hefur samband við vegna tæknilegra vandamála við vistun léns. Tengiliður vistunaraðila léns skal hafa getu og vilja til að bæta úr tæknilegum vandkvæðum á vistun léns á eigin nafnaþjónum. Þessi tengiliður breytist sjálfkrafa þegar lén er flutt á nýja nafnaþjóna.

Sami aðlinn getur gengt hlutverki fleiri en eins af ofangreindum tengiliðum, þ.e. sama NIC-Auðkennið getur verið skráð sem R, TR, TT, GR og jafnvel TV, en ef þeir eru mismunandi fer það eftir því hver tengiliðanna er innskráður á vef ISNIC, hvaða aðgerðir (breytingar) á léni hann getur gert á skráningu léns:

                                                     Tengiliður
Aðgerð                                      R    TR      TT      GR      TV

Breyta skráningu léns                      Já    Já      Já      Já     Nei
Skipta um rétthafa                         Já    Já(&)  Nei(&)  Nei(&)  Nei
Skipta um tengiliði                        Já    Já     Nei(+)  Nei(#)  Nei
Greiða árgjald (GR ekki þjónustuaðili)     Já    Já      Já      Já     Nei
Greiða árgjald (GR er þjónustuaðili)      Nei   Nei     Nei      Já     Nei(~)
Flytja hýsingu                             Já    Já      Já     Nei     Nei(*)
Breyta DS færslum                          Já    Ja      Já     Nei     Nei(*)
Afskrá lén                                 Já    Já(&)  Nei(&)  Nei(&)  Nei
Sjálfv. endurnýjun (GR ekki þjónustuaðili) Já    Já     Nei      Já     Nei
Sjálfv. endurnýjun (GR er þjónustuaðili)  Nei   Nei     Nei      Já     Nei(~)
Hætta sem tengiliður                      Nei    Já(#)   Já(+)   Já(#)  Nei

#) TR og GR geta sagt sig frá léni og þá verður R settur í staðinn.
+) TT getur sagt sig frá lén og er þá TR settur í staðinn.
*) TV á lénum sem vistuð eru hjá skráðum þjónustuaðilum getur flutt lénið
   og sýslað með DS færslur þess.
&) TT og GR geta farið fram á rétthafabreytingu og afskráningu, R eða TR
   þarf að samþykkja. TR getur framkvæmt rétthafabreytingu og afskráningu
   án samþykkis R sé hann óvirkur notandi.
~) Allir tengiliðir þjónustuaðila geta einnig endurnýjað lén.

Hvernig get ég séð hvort lén sem ég vil er laust?

Það er hægt að fletta léninu upp í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn) og athuga hvort það sé nú þegar skráð. Athugið að lén sem merkt er Óvirkt eða ON-HOLD er ekki laust til skráningar. Ekki er víst að lén sé laust þó það vanti í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn), þar sem skráning þess getur verið í vinnslu.

Einnig er einfaldlega hægt að reyna að skrá viðkomandi lén, en fyrsta skrefið í skráningarferli er athugun á því hvort viðkomandi lén er laust til skráningar.

Ef nota á forrit til að athuga er best að nota EPP check:domain eða RDAP. Fjöldi uppflettinga er takmarkaður við 7200 stk. á 30 mín.

Hvernig skrái ég nýtt lén?

Lén er hægt að skrá á Biðsvæði, í vistun hjá völdum hýsingaraðila/þjónustuaðila eða á uppgefna nafnaþjóna. Einnig er hægt að skrá lén í áframsendingu, sem þýðir að vef þess er beint á ákveðna IP tölu eða vefslóð. Hægt er að semja um vistun á léni hjá skráðum DNS þjónustuaðila eða öðrum sem bjóða upp á þá þjónustu að vista lén undir ".is".

Athugið að nafnaþjónar vistunaraðila þurfa að vera skráðir hjá ISNIC.

  1. Þú þarft að hafa notandanafn á vef ISNIC (einnig kallað NIC auðkenni). Stofna notanda (tengilið).
  2. Eftir að hafa staðfest skráningu notandans, er næsta skref að skrá lén. Til að klára skráningu þarftu að Innskrá þig með notandanafni, fylla inn í upplýsingar um rétthafa og velja tengiliði. Ef rétthafi á að vera greiðandi, þá kemur það inn sjálfkrafa, annars þarf að setja inn réttan greiðanda!
  3. Ganga þarf frá greiðslu á árgjaldi til ISNIC um leið og skráning fer fram.
    Greiða má lénagjöld með greiðslukorti á vef ISNIC í lok skráningar eða með því að skrá sig inn innan 2ja daga, og greiða skráningargjaldið.
    Greiðslu má einnig leggja á bankareikning ISNIC (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123. Ef greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang innheimta@isnic.is og tilgreina lén, hvaða léngjald er greitt og kennitölu greiðanda.

Hvernig kanna ég hvort lén er rétt uppsett?

Áður en kannað er hvort uppsetning er rétt þarf að vita nöfn tveggja nafnaþjóna sem þjóna léninu. Þjónustuaðili eða vistunaraðili lénsins lætur í té þessar upplýsingar. Hægt er að ganga úr skugga um hvort lén er rétt uppsett hjá vistunaraðila ÁÐUR en sótt er um lén á vef ISNIC.

Prófa má uppsetningu léns hjá vistunaraðila með því að velja "Prófa uppsetningu"" undir "Lén" á vef ISNIC. Ef vistunaraðili er ekki skráður hjá ISNIC, þarf að gefa upp nöfn (ekki IP tölur) nafnaþjóna vistunaraðila sem þegar vistar lénið.

Er skráningu hafnað hjá ISNIC í einhverjum tilfellum?

Já, því miður. Skráning er úrskurðuð ógild og henni hafnað hjá ISNIC í eftirfarandi tilvikum:

  1. Hafi ekki verið gengið frá greiðslu á árgjaldi fyrsta árs innan tveggja (2) daga frá því skráning berst til ISNIC. Athuga ber að sumir internet þjónustuaðilar sjá um að greiða lénagjöld til ISNIC. Umsækjanda er bent á að kanna hvort slíkt eigi við í hans tilfelli.
  2. eða, ef upplýsingar um rétthafa eða tengiliði eru ófullnægjandi.

Hafi skráningu verið hafnað hjá ISNIC er ekki unnt að vísa til hennar aftur.

Af hverju er aðeins veittur tveggja (2) daga frestur til að ganga frá greiðslu og uppsetningu?

Ákveðnar reglur verður að hafa um hvernig skráningar eru meðhöndlaðar hjá ISNIC. Þetta er krafa umsækjenda jafnt sem ISNIC. Með auknum hraða í samskiptum eykst krafa frá öllum um snögga afgreiðslu.

Krafa frá umsækjendum nær m.a. til þess að ISNIC afgreiði sem fyrst skráningu sem berst. Lén sem er óskráð er laust liggi ekki fyrir beiðni um skráningu þess. Lén er hins vegar ekki laust á meðan úrvinnsla á skráningu lénsins stendur yfir.

Þessi tími þarf að vera stuttur svo ekki komi upp sú staða að áfella megi umsækjanda eða ISNIC um að halda léni í úrvinnsluferli óeðlilega lengi. Með öðrum orðum, að halda léninu í ferli þar sem enginn getur sótt um það, en lénið er samt ógreitt og óskráð. Slíkt er óþarft. Gert er ráð fyrir að alvara búi á bakvið skráningu léns hjá ISNIC og frestur til frágangs því stuttur þar eð umsækjanda á að vera í lófa lagið að ganga frá öllum atriðum, s.s. uppsetningu og greiðslu, áður en skráning er send til ISNIC.

ISNIC áskilur sér rétt til að stytta frest til greiðslu niður í eina klukkustund hjá þeim sem misnota þennan frest til að halda lénum í skráningarferli óeðlilega lengi.

Get ég sent skráningu í tölvupósti?

Nei, því miður, hvorki er tekið við skráningum né leiðréttingum á skráningum í tölvupósti. Nýskráning og leiðrétting á skráningu léns fer einungis fram á vef ISNIC og athugið að umsækjandi er beðinn um að skrá sig inn á vefinn, áður en ferli hefst.

Hvað þýðir það þegar talað er um að vista lén?

Vistun léns felur í sér að lénið er skilgreint í nafnaþjónum viðkomandi vistunaraðila. Vista má lén hjá internet þjónustuaðila eða fyrirtæki sem hefur fasta nettengingu og hefur tæknileg tök á að vista lén. Athugið að vistun á vef og/eða tölvupósti getur verið, en þarf ekki að vera, á sama stað og lénsvistun.

Get ég vistað lénið mitt á erlendum nafnaþjónum?

Já.

ISNIC gerir ekki greinarmun á innlendum og erlendum vistunaraðilum svo lengi sem tæknilegum kröfum um uppsetningu nafnaþjóna og léna á þeim er fullnægt. Menn ættu samt sem áður að ganga úr skugga um að skráning nafnaþjóna viðkomandi vistunaraðila hjá ISNIC sé í lagi og tengiliðir eru í raun starfsmenn vistunaraðilans.

Einnig er vert að benda á að ef lén er vistað á erlendum nafnaþjónum en notendur lénsins aðallega innlendir þurfa uppflettingar að fara um útlandatengingar (ásamt vefumferð ef vefur er einnig vistaður erlendis).

Hvað kostar að skrá lén?

Lénagjöld eru samkvæmt gjaldskrá ISNIC, hverju sinni.

Athugið að ef áframsendingarþjónusta ISNIC dugir ekki til, þá þarf líklega einnig að greiða öðrum aðila fyrir vistun á léninu og tengda þjónustu. Vistun léna og rekstur DNS þjóna fylgir til dæmis oft með í kaupum með vefhýsingu eða rekstri tölvupósts - strangt til tekið geta allir þessir þættir verið hýstir hjá ólíkum aðilum, en það er algengast að allt sé hýst og greitt í einu lagi.

Hvernig greiði ég fyrir afnot af léni?

Lokaskref í skráningarferli léna er val á greiðslumáta, best er að velja að greiða árgjald með greiðslukorti.

Tengiliður rétthafa, rétthafi og greiðandi léna getur einnig valið að endurnýja (greiða árgjald) léna með greiðslukorti, og skráð þau í sjálfvirka endurnýjun. Með þvi móti minnka líkur á að lén tapist vegna greiðslufalls.

Greiðslu má einnig leggja á bankareikning ISNIC (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123 Sé greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang 'innheimta@isnic.is' og tilgreina: Lén, hvaða gjald er greitt og kennitölu greiðanda.

Tveggja (2) daga frestur er til að greiða árgjald eftir að skráning berst til ISNIC. Ef ekki er búið að greiða árgjald innan frests telst skráning ógild.

Hvað er sjálfvirk endurnýjun léns?

Rétthafi, tengiliður rétthafa og greiðandi geta sett lén í sjálfvirka endurnýjun á lénayfirlit og sjálfvirk endurnýjun léna.

Sé lén skráð í sjálfvirka endurnýjun um 45 dögum áður en eindagi greiðslu árgjaldsins rennur upp er árgjald þess skuldfært á skráð greiðslukort og síðan á hverju ári meðan kortið er gilt.

Við greiðslu árgjalds er hægt að haka við „sjálfvirk endurnýjun með greiðslukorti” á greiðslusíðu. Mögulegt er að greiða árgjald léns bæði með því að haka við lénið á mín síða og ýta á „greiða árgjald” eða með því að smella á lénayfirlit og sjálfvirk endurnýjun léna á sömu síðu og ýta á „endurnýja” takkann við lénið sem skal greiða árgjald fyrir.

Mikilvægt er að upplýsingum um lén í rétthafaskrá ISNIC (WHOIS) sem sett eru í sjálfvirka endurnýjun sé haldið við, sérstaklega netföngum tengiliða, þar sem kvittanir vegna greiðslu árgjalda slíkra léna eru einungis sendar í tölvupósti.

Get ég fengið sendan hreyfingalista?

Hreyfingalistar vegna viðskipta ISNIC við ákveðnar kennitölur eru einungis aðgengilegir á „Mín síða“ undir „Reikningar“. Notandi sem ætlar að sækja slíkan hreyfingalista þarf að vera innskráður sem rétthafi, tengiliður rétthafa eða greiðandi lénsins eða innskráður á kennitölu í gegnum island.is.

Sjá einnig: Hvernig skrái ég mig inn?

Get ég fengið sendan reikning?

Reikningar eru sjálfvirkt sendir í tölvupósti á greiðendur. Einnig er hægt að nálgast reikninga með því að fylgja slóðum í hreyfingalistunum.

Sjá einnig: Get ég fengið sendan hreyfingalista?

Hvernig skrái ég mig inn?

Flettu upp léninu á forsíðu ISNIC til að sjá hverjir tengiliðir þess eru og netföng þeirra. Sé lykilorð týnt getur þú:

  1. Notað „týnt lykilorð“ til að nálgast nýtt lykilorð í tölvupóst.
  2. Vanti aðgang að netfangi er mögulegt að nota „týnt lykilorð“ með SMS valmöguleika til þess að setja nýtt lykilorð með skráðu farsímanúmeri.
  3. Ef tengiliður hefur kennitölu er hægt að skrá sig inn með íslykli eða rafrænum skilríkjum í gegnum island.is sjá innskráning.
  4. Annars þarf að gera það skriflega, á þar til gerðu eyðublaði.

Ég virkjaði tveggja þátta innskráningu en týndi lyklinum, hvernig skrái ég mig inn?

Ef tengiliður hefur skráða kennitölu á sér er auðveldast að skrá sig inn með íslykli eða rafrænum skilríkjum í gegnum island.is.

Annars þarf að fá ISNIC til að sannreyna notandann og fyrir það er innheimt gjald (sjá gjaldskrá). Athugið að skráning tengiliðar þarf því að vera rétt svo þetta sé yfir höfuð hægt.

Get ég skráð lén með íslenskum stöfum?

Þann 1. júli 2004 var opnað fyrir skráningu á lénum með séríslenskum stöfum. Sótt er um þessi lén á sama hátt og önnur á vef ISNIC.

Fyrstu sex mánuðina, eða til 31. desember 2004, höfðu rétthafar léna án íslenskra stafa forgang að skráningu tilsvarandi léna með íslenskum stöfum. Sem dæmi um slíkt væri að rétthafi lénsins "sol.is" hefði, fram til 31. desember 2004, forgangsrétt á skráningu lénanna "sól.is" og "söl.is" á sama rétthafa (sömu kennitölu) og lénið "sol.is".

Þann 1. janúar 2005 féll allur slíkur forgangur úr gildi.

Athugið að lénum með séríslenskum stöfum (svokölluðum IDN lénum) er ávallt umbreytt í nöfn án slíkra stafa áður en þau eru skráð í DNS (þessari umbreytingu er lýst í RFC3090 , RFC3091 og RFC3092 ). Öll innri vinnsla með lénin eru á þessu formi. Það er misjafnt eftir hugbúnaði hvort IDN lén "virka" yfirleitt á netinu ef þau eru notuð beint án slíkrar umbreytingar.

Umræður um útfærslu innleiðingu séríslenskra stafa fóru fram á póstlista ISNIC um lénamál í október 2003.

Hvað kostar að skrá lén með íslenskum stöfum?

Þegar greitt er fyrir lén með íslenskum stöfum er athugað hvort rétthafi og greiðandi lénsins er skráður fyrir tilsvarandi léni án séríslenskra stafa (þ.e. hvort lénin eru skráð á sömu kennitölu). Með tilsvarandi er átt við lén sem til verður þegar séríslenskir stafir IDN lénsins eru umritaðir skv eftirfarandi töflu:

 á -> a    ó -> o    æ -> ae
 ð -> d    ú -> u    ö -> o
 é -> e    ý -> y
 í -> i    þ -> th

Ef lénið sem þannig er myndað úr léni með séríslenskum stöfum er skráð á sama rétthafa og greiðanda er veittur verulegur afsláttur af skráningargjaldi þess - sjá gjaldskrá.

Hvað er biðsvæði?

Notandi getur geymt lén á biðsvæði tímabundið meðan ekki er búið að finna vistun fyrir lénið, eða ef nafnaþjónar hafa ekki svarað fyrir lénið í langan tíma og hætta er á lokun þess. Á meðan lén er á biðsvæði er hvorki hægt að senda póst á lénið né fletta upp á vef þess. Til að setja lén á biðsvæði þarf að velja "Biðsvæði" þegar lén er skráð, eða það flutt.

Ekki þarf að greiða fyrir notkun á biðsvæði, og rétthafi getur hvenær sem er flutt lén af biðsvæði ISNIC og í virka vistun.

Hvað er áframsending?

Áframsending er aðferð til að vísa vef og tölvupóst ".is" léns á IP tölur netþjóna eða á annan virkan vef. Sé valið að áframsenda vef á IP tölu þarf umsjónarmaður vefþjónsins að tryggja að réttur vefur birtist. Einnig má setja inn slóð (URL) á virkan vef eða undirvef.

Dæmi um rétt skrifaða áfangastaði vefs:

  • 1.2.3.4
  • http://www.isnic.is
  • https://www.isnic.is/is/faq

Einungis er hægt að vísa tölvupósti á DNS nafn SMTP þjóns.

Með áframsendingu þarf ekki að semja sérstaklega um DNS nafnaþjónustu hjá hýsingaraðila, en athuga þarf að þjónustan uppfylli almennar kröfur, sé rétt og virki. Ekki þarf að greiða fyrir notkun á áframsendingu.

Hvernig bý ég til netföng fyrir tölvupóst?

Vilji menn skilgreina netföng undir léni sínu þarf að vista lénið hjá hýsingaraðila sem getur vísað tölvupóstþjónustu lénsins til þess sem veitir léninu þjónustu (oft sami aðilinn). Þetta er gert með því að skilgreina MX færslur undir léninu (hjá hýsingaraðila þess) sem benda á póstþjóna þess sem sér um tölvupóst lénsins.

Takmarkaða útgáfu af póstþjónustu fyrir lénið má fá með því að setja lénið í "Áframsendingu" hjá ISNIC, sem tekur við einu nafni fyrir póstþjónustu.

Hvað þýðir að skráning léns sé vottuð af ISNIC?

Gefi rétthafi eða tengiliður upp kennitölu við skráningu léns, flettir ISNIC viðkomandi upp í þjóðskrá og setur nafn samkvæmt opinberum upplýsingum þaðan. Velji rétthafi eða tengiliður síðan að láta heimilisfang fylgja þjóðaskrá, verður heimilisfang í rétthafaskrá ISNIC sett eins og það er í þjóðskrá hverju sinni.

Lén sem stillt er þannig er merkt sérstaklega með "Skráning vottuð af ISNIC" í skráningarskírteini. Dæmi.

Hvernig kanna ég hvort nafnaþjónn er skráður hjá ISNIC?

Hægt er að kanna hvort nafnaþjónn er skráður hjá ISNIC með því að rita fullt nafn nafnaþjóns eða IP tölu hans við uppflettingu í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn).

Sjá einnig: WHOIS leit

Hvernig skrái ég nafnaþjón hjá ISNIC?

Skráning nafnaþjóna fer fram á vef ISNIC. Sá sem skráir nafnaþjón þarf að vera þegar skráður sem tengiliður hjá ISNIC, þ.e. að hafa NIC-Auðkenni og lykilorð. Þegar NIC-Auðkenni og lykilorð eru fengin tengist viðkomandi vef ISNIC, gefur upp NIC-Auðkenni og lykilorð og velur "Nýskráning" undir Nafnaþjónakafla.

Athugið að nafnaþjónn þarf að fullnægja tæknilegum kröfum ISNIC um uppsetningu og NIC-Auðkenni tæknilegs tengiliðar þarf að vera handbært.

Mikilvægt er að tæknilegur tengiliður nafnaþjónsins sé hjá eigendum hans og hafi full tæknileg yfirráð fyrir þjóninum. Þessi tengiliður verður sjálfkrafa tengiliður vistunaraðila ("zone contact") allra léna sem hafa þennan þjón sem aðalnafnaþjón. Það ættu því ávallt að vera forráðamenn nafnaþjóna sem skrá þá hjá ISNIC og gefa þannig í skyn að hýsa megi ".is" lén á þessum nafnaþjónum.

Sjá einnig: Skrá nafnaþjón

Hvernig breyti ég um nafnaþjóna, þ.e. breyti vistun léns?

Tengiliður rétthafa, rétthafi og tæknilegur tengiliður léns geta farið fram á breytingu á nafnaþjónum þess og/eða breytt vistun.

Viðkomandi tengiliður notar þá NIC-Auðkenni sitt og lykilorð til að tengjast eigin síðu, velur lén sem breyta skal vistun á og smellir síðan á "Flytja hýsingu". Þá er beðið um upplýsingar um nýja nafnaþjóna og uppsetning léns á þeim prófuð þegar smellt er á "Áfram".

Ef uppsetning á nýjum nafnaþjónum er í lagi, fer beiðni um breytingu í biðröð og verður framkvæmd við næstu uppfærslu á DNS grunni ISNIC. Athugið að hægt er að prófa uppsetningu lénsins á nýjum nafnaþjónum áður en beðið er um flutning.

Þegar flutt er á milli vistunaraðila er mikilvægt að breyta öllum skráningarupplýsingum sem háðar eru fyrri vistunaraðila (s.s. greiðanda, þegar vistunaraðili greiðir lénagjöld og í sumum tilfellum tæknilegum tengilið).

Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?

Skráning tengiliða fer fram á vef ISNIC. Veljið Stofna tengilið undir kaflanum "Tengiliðir" og fyllið út upplýsingar sem um er beðið. Athugið að gefa þarf upp kennitölur ef viðkomandi tengiliður verður tengiliður rétthafa eða rétthafi léns.

Þegar skráningu er lokið er sendur tölvupóstur á uppgefið netfang með leiðbeiningum um hvernig staðfesta beri skráninguna (Það er, vilja viðkomandi til að vera skráður hjá ISNIC ásamt virkni netfangs viðkomandi).

Við staðfestingu er tengilið úthlutað NIC-Auðkenni sem síðan er hægt að nota við skráningu léna og nafnaþjóna, og sem notandanafn á vef ISNIC.

Hvernig skipti ég um tengilið rétthafa léns og/eða aðra tengiliði?

Til að skipta um tengilið léns, þarf fyrst að skrá nýjan tengilið (sjá: Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?), en þá fæst NIC-Auðkenni, sem nota má til að breyta skráningu lénsins. Tengiliður rétthafa eða rétthafi tengist vef ISNIC á eigin síðu velur lénið, smellir á "Skipta um tengiliði" og setur nýfengið NIC-Auðkenni í stað þess sem fyrir er í viðeigandi reit eftir því hvaða tengilið er verið að breyta.

Sé tengiliður rétthafa hættur störfum eða ekki viðlátinn og rétthafi óvirkur (þ.e getur ekki tengst vef ISNIC), getur rétthafi óskað eftir að láta uppfæra aðgangsupplýsingar á tengilið. Slíka beiðni þarf að senda skriflega til ISNIC á þartilgerðu eyðublaði undirrituðu af tengilið eða forráðamanni.

Hvernig skipti ég um greiðanda léns?

Til að breyta greiðanda á léni þarf fyrst að skrá viðtakanda sem tengilið og fá úthlutað NIC-auðkenni, ef greiðandinn er ekki nú þegar með NIC-auðkenni. Það er gert hér.

Þegar búið er að staðfesta skráningu viðtakanda, þarf núverandi rétthafi eða tengiliður rétthafa að skrá sig inn á vef ISNIC, velja lénið úr lénalistanum, smella á "Skipta um tengiliði", strokar út núverandi NIC-Auðkenni undir "greiðandi" og ritar inn nýja NIC-Auðkennið. Að lokum er smellt á "Áfram" til að vista breytinguna.

Sjá einnig: Hvernig skipti ég um tengilið rétthafa léns og/eða aðra tengiliði?

Hvað er tengiliður rétthafa?

Tengiliður rétthafa er sá aðili sem sér um samskipti við ISNIC vegna léna, og getur haft full yfirráð yfir viðkomandi léni. Tengiliður rétthafa getur breytt rétthafa léns (eða umskráð/framselt lénið), þó þarf rétthafi að samþykkja umskráningu ef hann er með gilt netfang skráð, flutt það, skráð nýjar upplýsingar og breytt tengiliðum þess. Allar þessar breytingar má gera á vef ISNIC.

Alla jafna er tengiliður rétthafa einfaldlega sá sami og rétthafi. Þó getur rétthafi léns skipað annan (t.d. þjónustuaðila) til þess að sjá um alla rafræna umsýslu lénsins hjá ISNIC. Í því tilfelli er eðlilegt að viðkomandi þjónustuaðili sé tengiliður rétthafa. Athugið þó, að tengiliður rétthafa hefur full rafræn yfirráð yfir léninu, og er því mikilvægt að fullkomið traust ríki milli rétthafa og þess sem skipaður er tengiliður rétthafa, og að sá hinn sami geri engar breytingar á skráningu lénsis nema að fyrir liggi örugg beiðni frá rétthafa lénsins.

Hvað er tæknilegur tengiliður?

Tæknilegur tengiliður er sá aðili sem sér um tæknimál er varða lénið. Tengiliður rétthafa getur einnig verið tæknilegur tengiliður.

Hvað er greiðandi?

Greiðandi er sá sem sér um greiðslur léngjalda til ISNIC. Hlutverk greiðanda er að taka við tilkynningum/reikningum vegna léngjalda og ber hann jafnframt ábyrgð á greiðslu þeirra. Við skráningu á greiðanda er nafn hans skráð eins og það er í þjóðskrá hverju sinni. Ennfremur getur ISNIC uppfært aðrar upplýsingar um greiðanda samkvæmt þjóðskrá þar sem það á við. Slík uppfærsla er þó eingöngu framkvæmd í þeim tilfellum er bréf, send til greiðanda, komast ekki til skila og eru endursend til ISNIC. Í flestum tilfellum er rétthafi einnig greiðandi.

Er hægt að afþakka sendingu reikninga á pappír?

Greiðandi léns getur sparað sér sérstök póstburðar- og pappírsgjöld ISNIC með því að breyta stillingum sínum og merkja við "afþakka pappír" undir liðnum "Mínar stillingar" á vef ISNIC.

Hvað er tengiliður vistunaraðila (zone-contact)?

Sá sem ber ábyrgð á nafnaþjónum viðkomandi léns. Athugið að tengiliður vegna nafnaþjóna (tengiliður vistunaraðila eða zone-contact) er settur sjálfvirkt fyrir lénið út frá nafnaþjónum þess, og breytt sjálfvirkt ef lénið er flutt til nýs vistunaraðila (á aðra nafnaþjóna).

Er hægt að sleppa birtingu upplýsinga um lénið mitt úr rétthafaskrá ISNIC?

Upplýsingar um rétthafa og tengiliði sem eru einstaklingar eru ekki birtar utan þess að netfang og land eru ávallt birt. Rétthafar og tengiliðir sem eru einstaklingar geta farið fram á að upplýsingar um sig verði birtar að fullu þegar lénum og tengiliðum er flett upp í rétthafaskrá ISNIC. Þetta má gera með því að breyta "Birta í rétthafaskrá" í "Birta" undir liðnum "Mínar stillingar" á vef ISNIC. Athugið að þetta gildir einungis um einstaklinga, upplýsingar um aðrar tegundir tengiliða (fyrirtæki og stofnanir) eru ávallt birtar.

Er hægt að sleppa birtingu upplýsinga um lénið mitt úr rétthafaskrá ISNIC?

Ónotuðum tengiliðum er sjálfvirk eytt. Ef tengiliður er ónotaður er hægt að merkja hann "útrunnin" við það hverfur hann úr rétthafaskrá ISNIC, verður honum þá sjálfkrafa eytt í kjölfarið. Hægt er að virkja tengilið aftur með því að skrá sig inn á hann áður en honum er eytt. Sjá takkann Eyða tengilið á síðunni "Mínar stillingar" á vef ISNIC.

Hvað er DNSSEC?

DNSSEC er viðbót við DNS kerfið sem gerir það kleift að signa (rafrænt árita) DNS færslur með lykli (DNSKEY), þannig að biðlarar geti sannreynt að svör komi frá réttum nafnaþjóni og séu hvorki fölsuð né brengluð fyrir mistök. Fjallað er um DNSSEC í RFC4033 .

Hvernig virkja ég DNSSEC fyrir mitt lén?

Fyrst þarf að signa (árita) færslur í léninu sem um ræðir. Hægt er að notast við viðbætur við DNS hugbúnað á borð við BIND eða nota hugbúnað sem er sérhannaður halda utan um DNSSEC áritun léna eingöngu.

Þegar búið er að signa lénið þarf að senda DS færslur fyrir lyklanna til ISNIC, til birtingar í ".is" zone skránni. Það er gert á Mín síða. Velja þarf lénið sem um ræðir og velja "Breyta DS færslum".

Hvernig athuga ég hvort nafnaþjónar gefa mér sannreynd svör?

Allir nafnaþjónar sem notaðir eru til þess að fletta upp upplýsingum um lén á netinu ættu að sannreyna fengin svör (ef þau eru á annað borð sannreynanleg, þ.e. að lénið sem spurt er um, noti DNSSEC til að að auka öryggi sitt). Til þess að prófa hvort þínir nafnaþjónar (þ.e. þeir sem vafrinn þinn notar til að fletta upp almennum lénum á netinu) sannreyna upplýsingar áður en þeir svara þér, geturðu prófað að smella á slóðirnar hér að neðan:

Hvernig flyt ég DNSSEC signað lén á nýja nafnaþjóna?

Þegar lén, signað með DNSSEC er flutt milli nafnaþjóna þarf að sýna sérstaka varkárni. DS færslur sem birtar eru í ".is" zone benda á DNSKEY færslur í léninu sem um ræðir og ef þær eru ekki til staðar á nýju nafnaþjónunum munu nafnaþjónar sem stilltir eru til þess að sannreyna DNSSEC lén skila villu ef reynt er að fletta upp færslum lénsins.

Til að flytja DNSSEC-signað lén er hægt að fylgja þessum skrefum (gert er ráð fyrir að ekki sé aðgangur að lykli sem notaður var til að signa lén á gömlu nafnaþjónum. Ef hafður er aðgangur að lyklinum er hann einfaldlega fluttur á nýju nafnaþjónanna með innihaldi lénsins og haldið áfram þar sem frá var horfið):

  1. Lén er sett upp á nýju nafnaþjónunum og signað með nýjum lykli. Flytja þarf DNSKEY færslur frá gömlu nafnaþjónunum yfir á þá nýju.
  2. Flytja DNSKEY færslu nýja lykilsins í lénið á gömlu nafnaþjónunum
  3. Setja inn DS færslu til ISNIC fyrir nýja KSK lykilinn
  4. Bíða í minnst sólahring. Þetta tryggir að allir nafnaþjónar sjái nýju DNSKEY færsluna og nýju DS færsluna
  5. Flytja lénið hjá ISNIC yfir á nýju nafnaþjónanna
  6. Eftir sólahring má eyða út léninu á gömlu nafnaþjónunum, eyða gömlum DNSKEY færslum á nýju nafnaþjónunum og svo eyða DS færslum sem bentu á gömlu lyklanna

Hvernig umskrái ég lén mitt á aðra kennitölu?

Lén eru skráð á kennitölu umsækjanda eins og hún er í þjóðskrá. Upplýsingar um kennitölur er þó ekki unnt að fá með uppflettingu í rétthafaskrá.

Hafi rétthafi léns af einhverjum ástæðum skipt um kennitölu þarf hann að umskrá lén vilji rétthafi að lén sé skráð á rétta kennitölu.

Tengiliðir léns geta farið fram á breytingu á rétthafa á vef ISNIC. Tengiliður skráir sig inn á vef ISNIC, gefur upp NIC-Auðkenni sitt og lykilorð og velur eigin síðu ("Mín síða"). Þar velur tengiliður lén sem framselja á, velur "Skipta um rétthafa" og gefur NIC auðkenni nýs rétthafa. Sé nýr rétthafi ekki með virkt NIC auðkenni þarf að byrja á að stofna það. ISNIC óskar staðfestingar á rétthafabreytingu með því að senda staðfestingarbeiðni í tölvupósti til núverandi rétthafa lénsins. Ef rétthafi er ekki virkur tengiliður með staðfest netfang er staðfestingarbeiðni þess í stað send á tengilið rétthafa lénsins. Þegar breytingin hefur verið staðfest er rétthafaskrá loks breytt.

Hvernig skipti ég um nafn á tengilið?

Almennt er ekki hægt að skipta um nafn á tengilið nema að kennitala hafi verið gefinn upp við skráningu. Ef kennitala er skráð á tengiliðinn (fyrirtæki eða einstakling) og nafni er breytt í þjóðskrá eða fyrirtækjaskrá þá er nafni viðkomandi tengiliðs breytt sjálfvirkt í rétthafaskrá ISNIC. Eina leiðin til að breyta nafni tengiliðar með kennitölu er að breyta því í þjóðskrá eða fyrirtækjaskrá.

Hafi kennitala ekki verið gefinn upp við skráningu verður að skrá nýjan tengilið með nýju nafni. Síðan þarf að tengjast eigin síðu á gamla tengiliðnum, velja lén og smella á "Skipta um rétthafa" til að skipta um rétthafa (þ.e. rétthafi hefur fengið nýtt nafn) eða á "Skipta um tengiliði" ef skipta þarf um aðra tengiliði. Setjið NIC-auðkenni tengiliðs með nýja nafninu í stað þess gamla.

Hvernig get ég breytt upplýsingum í WHOIS gagnagrunni (rétthafaskrá) - t.d. skipt um netfang eða tengilið léns?

Öllum skráningarupplýsingum um lén er hægt að breyta á vef ISNIC.

Tengiliðir breyta upplýsingum um sjálfa sig og eigin lén með því að skrá sig inn á vef ISNIC, gefa upp NIC-Auðkenni og lykilorð og velja "Mín síða". Þá kemur upp síða með lista yfir lén og nafnaþjóna sem þú hefur yfirráð yfir. "Mínar stillingar" eru notaðar til að breyta eigin skráningu, t.d. netfangi, heimilisfangi og símanúmeri. Ef innskráður notandi er einnig Rétthafi, breytist lénaskráning einnig.

Sé tengiliður rétthafa eða rétthafi ekki til staðar til að breyta upplýsingum um tengiliði léns, getur rétthafi sent beiðni um breytingu á tengilið rétthafa á viðeigandi eyðublaði með undirskrift forráðamanns viðkomandi fyrirtækis/félags.

Nýr tengiliður rétthafa eða rétthafi sér síðan um að gera breytingar á rétthafaskrá um vef ISNIC.

Hvernig get ég hætt að vera tengiliður ákveðins léns?

Tengiliðir (greiðandi og tæknilegur tengiliður) geta afskráð sig sem tengiliðir ákveðinna léna. Tengiliður rétthafa lénsins er þá settur í stað tæknilegs tengiliðs en rétthafi lénsins settur í stað greiðanda.

Tengiliður hættir með því að skrá sig inn á vef ISNIC, gefa upp eigið NIC-Auðkenni og lykilorð og velja eigin síðu ("Mín síða"). Þá kemur upp m.a. listi yfir lén í umsjón viðkomandi. Veldu lén sem þú vilt ekki vera tengdur lengur og smelltu á "Hætta sem tengiliður". Þá verður tengiliður rétthafa lénsins settur í þinn stað (hafir þú verið tæknilegur tengiliður lénsins) en rétthafi sjálfur settur í þinn stað hafir þú verið greiðandi lénsins. (og þá sjálfvirkt skráður nýr tengiliður ef með þarf). Tilkynning þar að lútandi er síðan send til skráðra tengiliða lénsins.

Tengiliður rétthafa getur ekki "hætt", en hann getur valið "Skipta um tengiliði" og skipt um tengilið.

Hvað kostar að láta flytja lén?

Flutningur er án endurgjalds og tengiliðir framkvæma flutning sjálfir á vef ISNIC.

Hvernig segi ég léni upp?

Tengiliður segir léni upp (afskráir það) með því að tengjast eigin síðu, velja lénið sem segja á upp og smella á "Segja upp léni". ISNIC óskar staðfestingar á uppsögn með því að senda staðfestingarbeiðni í tölvupósti til rétthafa lénsins. Ef rétthafi er ekki virkur tengiliður með staðfest netfang er staðfestingarbeiðni þess í stað send á tengilið rétthafa lénsins. Þegar breytingin hefur verið staðfest, er léni eytt úr rétthafaskrá (afskráð) og er laust til skráningar á ný. Þegar lén er afskráð falla niður reikningar sem kunna að hafa verið gefnir út vegna endurnýjunar þess.

Sé skráning léns ekki endurnýjuð (þ.e. fyrirframgreitt árgjald léns ekki greitt) fellur skráning sjálfkrafa niður.

Annar aðili hefur skráð lén sem ég tel mig hafa meiri rétt á. Hvernig ber ég mig að?

ISNIC hefur ekki úrskurðarvald í slíkum málum. Ef um er að ræða deilur milli tveggja aðila um hvor hafi meiri rétt á að skrá og nota ákveðið lén verður að úrskurða um slíkt af þartilbærum yfirvöldum (dómstólum eða samkeppnisyfirvöldum). Í einstaka tilfellum geta þó slík mál fallið undir Úrskurðarnefnd léna.

Mikilvægt er að kröfugerð í slíkum málum sé sett fram þannig að tæknilega sé hægt að framfylgja úrskurði.

Gera verður þá kröfu að sá sem hefur skráð lén sem þú telur þig eiga rétt á umskrái lénið á þig (þ.e. geri þig að nýjum rétthafa, og breyti tengiliðum lénsins til samræmis). Athugið að ekki nægir að gera þá kröfu að hann afskrái lénið, því að með því móti verður það laust til skráningar fyrir hvern sem er og engin trygging fyrir að það endi í þínum höndum.

Öruggast er að fara fram á læsingu hins umdeilda léns um leið og slík ágreininsmál eru tekinn til meðferðar. Með því móti er lénið sjálfvirkt skráð á þig ef rétthafi þess ákveður að afskrá það áður en úrskurður er kveðinn upp, eða er skipað að afskrá lénið með úrskurði. Sjá um læsingu léna.

Hvað gerir skiptastjóri þrotabús við lén búsins?

Lén gjaldþrota aðila eru verðmæti sem skiptastjóri þarf að ráðstafa eins og öðrum verðmætum viðkomandi þrotabús. Til þess þarf skiptastjóri að byrja á því að skrá sjálfan sig sem tengilið hjá ISNIC hafi hann ekki gert það þegar. Sjá "Tengiliðir->Nýskráning" á vef ISNIC. Því næst biður skiptastjóri núverandi tengilið rétthafans að setja NIC-auðkenni skiptastjórans inn sem tengilið rétthafa allra léna í eigu þrotabúsins.

Náist hins vegar ekki í núverandi tengilið rétthafa, getur skiptastjóri sent ISNIC beiðni um slíka breytingu (sjá eyðublaðið "Breyta aðgangsupplýsingum tengiliðs"). Með slíkri beiðni þarf að fylgja staðfesting á gjaldþroti aðilans, ásamt staðfestingu á skipun skiptastjóra. (Ath að nota Íslykil)

Þegar skiptastjóri hefur verið gerður að tengilið rétthafa léna búsins getur hann skráð sig inn á vef ISNIC (undir "Tengiliðir->Innskráning") og ráðstafað þeim að vild, þ.e.a.s. skipt um rétthafa, breytt skráningunni eða sagt þeim upp.

Hvað er lén?

Lén er íslenska orðið yfir enska orðið "domain". Orðið var notað um yfirráðasvæði lénsherra fyrr á öldum en hefur öðlast nýja merkingu í nútímanum þar sem það er notað yfir umdæmi á Internetinu.

Lén á Internetinu eru notuð til að gefa netþjónum, vefþjónum, tölvupóstþjónum o.þ.h. eftirminnileg og þjál nöfn, sem henta í ræðu og riti.

       .
      /|\
     / | \
    /  |  \
   /   |   \
  /    |    \
.com  .dk  .is
             /\
            /  \
           /    \
       .isnic   .hi
         /\       \
        /  \       \
      www  ftp    .rhi
                    /\
                   /  \
                  /    \
               katla  hekla

Dæmi um lén: isnic.is, katla.rhi.hi.is

Lénasskipulag Internetsins hefur trjástrúktúr. Rót trésins heitir "." og er .is meðal svokallaðra höfuðléna sem tengjast rótinni beint. ISNIC heldur utan um öll lén sem liggja beint undir ".is", en aðrir (erlendir) aðilar sjá um aðrar greinar trésins, t.d. nöfnin sem liggja undir .com eða .dk.

Sá sem hefur yfirráð yfir léni, hefur val um hvort hann stýrir beint öllum undirlénum eða deilir ábyrgðinni (e. delegate) til þriðja aðila. ISNIC vísar þannig rekstri léna undir ".is" til rétthafa hverju sinni.

Svo dæmi sé tekið, þá hefur ISNIC hefur engin afskipti af því hvaða nöfn eru til undir ".hi.is", og tæknilega er ekkert því til fyrirstöðu að stakar deildir innan Háskólans (til dæmis Reiknistofnun Háskólans, "rhi.hi.is") hafi sjálfstæði þegar kemur að rekstur og skipulagi sinna undirléna.


Hvaða reglur gilda um lén?

Meginreglan við skráningu léna er "fyrstur-kemur-fyrstur-fær", með fyrirvara um að reglum ISNIC um skráningu sé fylgt.

Af hverju eru reglur um skráningu .is léna?

.is er landslén Íslendinga og um slík lén gilda reglur sem skráningaraðilar setja, hver í sínu landi, og taka sérstaklega tillit til óska Internet samfélagsins.

Hvar fæ ég upplýsingar um skráð lén?

Á aðalsíðu vefs ISNIC. Kallað er upp "Whois uppfletting", lénnafn ásamt ".is" endingu er ritað í glugga og síðan slegið á "Áfram". Kanna má hvernig skráning léns lítur út með því að slá inn þekkt lénnafn, t.d. isnic.is

Hvar fer umræða um lénamál á Íslandi fram?

Umræða og upplýsingaveita um lénamál á Íslandi er að finna á póstlista domain@lists.isnic.is.

Upplýsingar um hvernig á að skrá sig á listann og afskrá sig ef svo ber undir er að finna á vefslóð lists.isnic.is/mailman/listinfo/domain .

Hve mörg lén get ég skráð?

Ekki er takmörkun er á fjölda léna sem rétthafi getur verið skráður fyrir.

Hvað verður um lén sem er lokað (merkt óvirkt í rétthafaskrá) hjá ISNIC?

Hafi léni verið lokað þá er það merkt óvirkt í rétthafaskrá ISNIC. Lokað lén er ekki nothæft og verður ekki fyrr en það hefur verið opnað aftur eða það afmáð með öllu, og skráð á ný.

Tvær meginástæður eru fyrir lokun á léni. Í fyrsta lagi getur tæknileg uppsetning þess verið ófullnægjandi og léninu því lokað. Hafi léni verið lokað af þessari ástæðu er lén opnað á ný eftir að uppsetning hjá vistunaraðila hefur verið lagfærð. Eftir lagfæringu er unnt að athuga hvort lén er rétt uppsett og er þá sjálfvirkt opnað fyrir það á ný ef uppsetning er í lagi.

Í öðru lagi getur verið um ógreidda skuld að ræða. Lén er opnað á ný þegar skuld hefur verið greidd. Upplýsingar um skuldastöðu má sjá undir liðnum Reikningar á Mín síða eftir innskráningu á vef ISNIC.

Tekið er við greiðslum með greiðslukorti á vef ISNIC. Eftir innskráningu er valin Mín Síða. Ef um nýskráningu er að ræða er smellt á "greiða" fyrir lén í biðröð neðst á síðunni, en ef um endurnýjun er að ræða, er lénið valið og smellt á "Greiða árgjald".

Greiðslu má einnig leggja á bankareikning Internets á Íslandi (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123.

Ef greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang innheimta@isnic.is og tilgreina: Lén, hvaða gjald er greitt og kennitölu greiðanda.

Lén sem lokað hefur verið hjá ISNIC vegna greiðslufalls, er afmáð 30 dögum eftir upphaflega lokun og er þá merkt laust til skráningar á ný.

Lén sem lokuð hafa verið vegna ófullnægjandi tæknilegrar uppsetningar í 30 daga, eru sjálfvirkt endurvakin á biðsvæði í stað þess að afmá þau.

Hvenær verður lén laust til skráningar á ný?

ISNIC getur ekki fullyrt neitt um hvenær lén sem ekki er endurnýjað verður laust til skráningar aftur. Léni, sem ekki er greitt áður en það rennur út, er lokað. Lokun er framkvæmd kl 13:00 UTC daginn eftir að lén rennur úr.

Lokað lén er ekki laust til skráningar. Rétthafi hefur nú 30 daga til að ganga frá greiðslu skráningargjalda og geri hann það er lénið endurnýjað og opnað aftur. Athugið að rétthafi getur einnig eytt léninu og verður það þá laust til skráningar strax.

Séu skráningargjöld ógreidd að þessum 30 dögum liðnum, er léninu eytt klukkan 13:00 UTC daginn eftir.

Lokar ISNIC lénum á grundvelli notkunar þeirra?

Lokun léns á grundvelli notkunar þess (til dæmis vegna innihalds vefsíðu eða tölvupósts o.s.frv.) má krefjast á grundvelli dómsúrskurðar frá íslenskum dómstólum, eða skipunar frá þar til bæru íslensku stjórnvaldi (t.d. lögreglu). ISNIC getur hins vegar ákveðið að eyða léni með tilvísun til 9. greinar, III. kafla í skráningarreglum ".is"-léna.

ISNIC verður ekki gert ábyrgt fyrir notkun rétthafa á léni sínu. Hlutverk ISNIC er að sjá til þess að DNS þjónusta við .is lén sé örugg og skilvirk, og að skráning .is léna sé með þeim hætti að ekki fari á milli mála hver rétthafinn er.

Að öðru leiti lokar ISNIC lénum af þremur ástæðum:

  1. séu lénagjöld ekki greidd,
  2. ef tæknileg uppsetning léns á nafnþjónum fullnægir ekki kröfu um uppsetningu í lengri tíma,
  3. ef ISNIC telur skráningu léns (s.s. nafn rétthafa og heimilisfang) ófullnægjandi.

Athugið að ISNIC ákveður einhliða hvað teljist fullnægjandi skráning og hvað ekki. Eftir að léni hefur verið lokað vegna ófullnægjandi skráningar áskilur ISNIC sér rétt til að leiða hjá sér frekari tilraunir til að staðfesta skráningu í rétthafaskrá.

Hvað gerist ef lén uppfyllir ekki tæknilegar kröfur?

Komi fram við mánaðarlega könnun að lén uppfylli ekki tæknilegar uppsetningarkröfur, er eftirfarandi ferli fylgt:

  1. Skilaboð þar að lútandi eru send vikulega með tölvupósti til tengiliða. Fyrst tengilið vistunaraðila, síðan eru tæknilegum tengilið bætt við því næst tengilið rétthafa. Að lokum er rétthafa svo einnig bætt við.
  2. Sé ástandið viðvarandi, samfellt í 8 vikur, verður léni lokað: það merkt óvirkt í rétthafaskrá og fjarlægt úr DNS zone skrám ".is".
  3. Eftir að lén hefur verið óvirkjað er ástand þess kannað daglega og það virkjað ef uppsetning hefur verið lagfærð.
  4. Eftir aðra 30 daga er lénið sjálfvirkt flutt á biðsvæði ISNIC (skráningu nafnaþjóna fyrir lénið breytt).

Ef uppsetning er lagfærð, áður lén flyst á biðsvæði, þarf ekkert frekar að aðhafast til að nýta lénið.

Ef uppsetning er hinsvegar lagfærð eftir að lén er komið á biðsvæði, þá þarf tengiliður að skrá sig inn og nota vefkerfi ISNIC til að flytja lénið af biðsvæði yfir á rétta nafnaþjóna.

Hvað eru höfuðlén?

Höfuðlén eru efsti hluti lénakerfisins og skiptast gróflega í þrennt, almenn höfuðlén: .com, .edu, .net o.s.frv., landslén: .is, .dk, .us, .jp o.s.frv. og sérstök lén: .arpa. Öll lén eru síðan skilgreind undir einhverju þessara höfuðléna.

Hvað er rótarlén?

Rótarlén er fyrsta skref lénakerfis til að tengja saman nafn og IP tölu. Tölvukerfi ræða við nafnaþjóna, sem innihalda upplýsingar um rótarnafnaþjóna heimsins (t.d. K.ROOT-SERVERS.NET sem inniheldur .is lénið) eða sinn "næsta" nafnaþjón.

Rótarlénið er skrifað "." og táknar þannig endingu, sem oftast er falin en kæmi aftast á hverju nafni, þannig er framsetning veffangs t.d. www.isnic.is rétt skrifuð www.isnic.is. (með punkti fyrir aftan, sem táknar rótarlénið).

Hvað er undirlén?

Rétthafi léns getur skilgreint ótakmarkaðan fjölda undirléna undir léni sínu, þ.e. eigi maður lén "isnic.is" getur hann skilgreint hvaða lén sem er undir því, þ.e. starf.isnic.is, reglur.isnic.is o.s.frv. Oft notað þannig að fyrirtæki skráir vöru og þjónustu sína sem undirlén undir léni fyrirtækisins.

Hver er munurinn á .is og .com, .net og .org?

Höfuðlén geta verið almenn: .com, .net, .org og allir í heiminum geta sótt um þau. Um þessi almennu höfuðlén gilda engar reglur, hvorki um skráningu né uppsetningu á nafnaþjónum. Þá eru til tveggja stafa landslén sem vísa í nafn hvers lands fyrir sig. Hvert land setur reglur fyrir sitt landslén og þannig voru reglur fyrir .is, m.a settar með hliðsjón af reglum nágrannalanda okkar.

Af hverju eru lénin com.is, net.is, org.is, edu.is, gov.is og int.is frátekinn?

Þegar landslénin (.is, .dk, .uk o.s.frv.) voru upphaflega stofnuð völdu stjórnendur sumra þeirra að skipta þeim upp á sama hátt og almennu lénunum var skipt. Menn stofnuðu t.d. com.au, net.au o.s.frv. og skráðu síðan lén í viðkomandi löndum þar undir. Engin lén voru skráð beint undir viðkomandi landslénum. Nokkur landslén halda ennþá í þessa skiptingu, þótt mörg þeirra hafi einnig leyft skráningar beint undir landsléninu.

Þau landslén sem leyfa skráningar beint undir höfuðléninu (þ.m.t. .is) fara langflest þá leið að taka frá nöfn almennu höfuðlénanna (.com.xx, .net.xx, .org.xx, .edu.xx og .int.xx) til að koma í veg fyrir rugling (tilvist þessara undirléna bendir til að landsléninu sé skipt upp á þennan hátt), og, ekki síður, til að hafa möguleika á að nýta þessi nöfn síðar ef þörf til þess kæmi upp.

Þess má geta að tilsvarandi lén eru frátekin í öllum nágrannalöndum okkar, m.a. undir (.dk, .no, .fi og .se). Af þjóðum sem nota ofangreinda skiptingu má nefna .au (Ástralía), .nz (Nýja Sjáland), .cn (Kína) og .mx (Mexíkó), ásamt mörgum öðrum.

Hvað er umboðsmaður aðila sem skrá lén?

Umboðsmaður er yfirleitt jafnframt tengiliður rétthafa léns, skipaður (af rétthafa) til að sjá um umsýslu lénsins fyrir hönd rétthafans.

Hvernig fæ ég fyrirtæki mitt skráð á lista yfir þjónustuaðila ISNIC?

Fyrirtæki sem hýsa lén fyrir viðskiptavini ISNIC og fullnægja ákveðnum skilyrðum geta gert þjónustusamning við ISNIC. Með slíkum samningi skuldbindur þjónustuaðili sig að:

  1. Vista lén samkvæmt þeim tæknilegu kröfum sem ISNIC setur hverju sinni fyrir lén sem skráð eru undir ".is."
  2. Bæta án tafar úr tæknilegum annmörkum við uppsetningu nafnaþjóna og léna komi slíkt upp eftir upprunalega skráningu.
  3. Verða fljótt og örugglega við beiðnum ISNIC um að fjarlægja lén sem flutt hafa verið í vistun annars staðar.
  4. Að tryggja rekstaröryggi og aðgengi nafnaþjóna sinna.

Þjónustuaðili fær eftirfarandi:

  1. Skráningu á lista yfir þjónustuaðila á www.isnic.is. Á þennan lista bendir starfsfólk ISNIC notendum sem leita sér að vistunaraðila.
  2. Nafn þjónustuaðila kemur fram á flettilista við prófun og nýskráningu léna.
  3. Mánaðarlegan tölvupóst með lista yfir lén í vistun hjá þjónustuaðila þar sem fram kemur hver er rétthafi, og hver staða léns er (virkt eða lokað og þá hvers vegna).
  4. Þjónustuaðili getur lokað léni hjá ISNIC (hætt þjónustu við lénið) t.d. ef rétthafi stendur ekki í skilum.
  5. Aðgangur að fjöldaflutningi léna milli nafnaþjóna í einu ferli.
  6. Aðgangur að mælingum á svartíma og stöðu skráðra nafnaþjóna sinna.

Hvað er skráður þjónustuaðili?

Skráður þjónustuaðili hefur gert samning við ISNIC sjá Hvernig fæ ég fyrirtæki mitt skráð á lista yfir þjónustuaðila ISNIC? og er í kjölfarið, að uppfylltum skilyrðum, skráður á lista yfir skráða þjónustuaðila og fær þjónustuaðila aðgang á síðu ISNIC.

ATH: Ekki þarf að vera skráður þjónustuaðili til að skrá nafnaþjóna. Sjá Hvernig skrái ég nafnaþjón hjá ISNIC?.

Hverju breytir það ef nafnaþjónar sem lén mitt er á virka ekki?

Þá er þjónusta sú sem skilgreind er fyrir lénið, s.s. vefur og tölvupóstur, ekki aðgengilegt netinu í heild og því tilgangslaust að skilgreina tilvísanir léns í höfuðléni.

Hvað er DNS?

Skammstöfunin DNS stendur fyrir Domain Name System, eða nafnakerfi á íslensku. Kerfið er skilgreint í RFC1034 og RFC1035 .

Hvað er WHOIS gagnagrunnur (rétthafaskrá)?

WHOIS gagnagrunnur er rétthafaskrá fyrir ".is" lénin. Í WHOIS gagnagrunn (rétthafaskrá) eru skráðar upplýsingar um lén og tengiliði þess.

Af hverju er lokað á uppflettingar frá mér í rétthafaskrá?

ISNIC reynir að lágmarka hættu á misnotkun upplýsinga í rétthafaskrá með því að takmarka fjölda uppflettinga frá sama aðila á hverjum tíma. Þessi takmörkun gildir bæði um WHOIS uppflettingar og uppflettingar um vef ISNIC. Takmörkun er sjálfvirkt aflétt.

Sjá einnig:

Hvað er NIC-Auðkenni?

NIC stendur fyrir Network Information Center. NIC-Auðkenni er gagnagrunnslykill í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunni), og notað sem notandanafn við lénaskráningar hjá ISNIC.

Þegar sótt er um lén eru skráðir svokallaðir tengiliðir fyrir lénið til að auðvelda samskipti forráðamanna og greiðenda léna við rétthafaskrá ISNIC. Þessir tengiliðir fá úthlutað NIC-Auðkenni sem er skráð með léninu í rétthafaskrá ISNIC. Virkt NIC-Auðkenni veitir viðskiptavini ISNIC aðgang að upplýsingum í rétthafaskrá (WHOIS grunni) eins og t.d. heimilisfangi, símanúmeri og netfangi, en til að svo megi vera þarf að virkja eða staðfesta viðkomandi NIC-Auðkenni.

Hvernig get ég staðfest skráningu tengiliðar og virkjað NIC-Auðkenni?

Mikilvægt er að rétt netföng tengiliða séu skráð til að tölvupóstur frá ISNIC komist örugglega til skila til forrráðamanna léns. Vegna þessa er sendur póstur á netfang nýskráðs tengiliðar með upplýsingum um hvaða NIC-Auðkenni tengiliður fékk úthlutað. Viðkomandi er beðin um að fara yfir skráninguna og opna slóð sem gefin er upp í póstinum til að staðfesta vilja sinn til að vera skráður tengiliður og að netfang viðkomandi sé virkt.

Hafir þú af einhverjum ástæðum eytt póstinum sem innihélt staðfestingar slóð getur þú einnig staðfest netfang og vilja til skráningar með því að velja þér lykilorð. Þú getur fengið sendan nýjan póst hérna með því að slá inn NIC auðkenni þitt og smella á "Áfram". Innan fimmtán mínútna mun berast póstur á það netfang sem skráð er með NIC-Auðkenninu með samskonar slóð og send var til þín þegar NIC auðkennið var skráð. Þú fylgir slóðinni, slærð inn NIC-Auðkennið og velur þér lykilorð. Að lokum smellir þú á "Áfram" og þá er skráning staðfest og NIC-Auðkennið þitt orðið virkt.

Hvað er nafnaþjónn?

Nafnaþjónn er sá netþjónn (tölva ásamt viðeigandi hugbúnaði) sem kemur til með að vista lénið. Lágmark er að tilgreina tvo nafnaþjóna fyrir lén, "master" og "slave". Með þessu er unnt að sækja upplýsingar um lén þó annar nafnaþjónninn hætti tímabundið að virka eða bili.

Hvað er zone transfer (AXFR)?

Flutningur (afritun) á öllum upplýsingum um lén frá einum nafnaþjóni til annars.

"Zone Transfer" er stöðluð aðferð til að tryggja að tveir nafnaþjónar hafi sömu upplýsingar um tiltekið lén og geti þar með veitt sömu þjónustu og gefið sömu svör við uppflettingum.

Hvað er TTL (Time To Live)?

TTL stendur fyrir "Time To Live" og segir til um líftíma hverrar færslu í skyndiminni endurkvæmra nafnaþjóna.

Hærra TTL dreifir álagi og eykur þar með afköst og áreiðanleika DNS kerfisins. Því lengur sem hægt er að vista svör á nafnaselsþjónum (e. caching resolver) og öðrum millikerfum sem eru nær endanotandanum, því meir sparast netumferð og svartími batnar.

Á móti kemur, að hærra TTL veldur því að það tekur lengri tíma fyrir breytingar á léninu að verða sýnilegar öllum. Breyting verður ekki sýnileg fyrr en TTL eldri gagna rennur út og millikerfi leita eftir nýjum upplýsingum.

Hvað eru NS færslur?

Það eru færslur í hverju léni sem segja til um hvaða nafnaþjónar svara fyrir það lén. TTL gildi NS færsla ".is" léna má ekki vera lægra en 86400 sek, eða 1 sólarhringur.

Af hverju eru gerðar kröfur um lágmarks-TTL NS færsla?

ISNIC gerir einungis kröfur á TTL gildi NS færsla ekki annarra færsla lénsins. Ef til stendur að færa .IS lén milli nafnaþjóna má ávallt færa TTL á NS færslum niður fyrirfram, svo lengi sem það er aftur fært í lágmark þegar flutningi er lokið.

Tímalengd TTL sviðs NS færsla hefur áhrif á álag á nafnaþjóna yfirléns, þ.e. TTL gildi NS færsla léna undir .IS hefur bein áhrif á uppflettiálag nafnaþjóna .IS, og því eru settar um þetta ákveðnar kröfur -- athugið að þetta á einungis um TTL svið NS færsla, ekki annarra færsla lénsins.

Á síðari árum hefur mönnum orðið ljóst að gera þarf ákveðnar lágmarks kröfur um TTL á NS færslum til að tempra álag á nafnaþjóna höfuðléna. Endalaust má deila um hverjar þessar kröfur skulu vera, m.a. má benda á að í RFC1912 stendur:

"Popular documentation like [RFC1033 ] recommended a day for the
minimum TTL, which is now considered too low except for zones with
data that vary regularly.  Once a DNS stabilizes, values on the order
of 3 or more days are recommended.  It is also recommended that you
individually override the TTL on certain RRs which are often
referenced and don't often change to have very large values (1-2
weeks).  Good examples of this are the MX, A, and PTR records of your
mail host(s), the NS records of your zone, and the A records of your
nameservers."

og í RFC1030 stendur:

"Most host information does not change much over long time periods.  A
good way to set up your TTLs would be to set them at a high value,
and then lower the value if you know a change will be coming soon.
You might set most TTLs to anywhere between a day (86400) and a week
(604800).  Then, if you know some data will be changing in the near
future, set the TTL for that RR down to a lower value (an hour to a
day) until the change takes place, and then put it back up to its
previous value."

Rannsókn um DNS afköst kemst að eftirfarandi niðurstöðu:

"It is not a good idea to make the TTL values low on NS records, or 
for A records for name servers. Doing so would increase the load on
the root and [g]TLD servers by about factor of five and significantly
harm DNS scalability."

úr DNS Performance and the Effectiveness of Caching eftir Naeyeon Jung, Emil Sit, Hari Balakrishnana and Robert Morris ACM Transactions on Networking, Vol. 10, NO. 5 October 2002. Þetta á við alla TLD þjóna, bæði gTLD- and ccTLD-þjóna sem og rótarþjónana sjálfa.

Sjá einnig frétt ISNIC um málið.

Af hverju er gerð krafa um TCP aðgang að nafnaþjónum?

Samkvæmt RFC-stöðlum sem skilgreina lénakerfi netsins má senda fyrirspurnir um lén til nafnaþjóna með UDP samskiptaaðferð á porti 53 og með TCP samskiptaaðferð, einnig á porti 53.

Nánari upplýsingar um þessar kröfur má til dæmis fá í RFC5966 (grein 4) , RFC1034 (grein 3.7) , RFC1035 (grein 4.2) , RFC1123 (grein 6.1.3.2) og RFC3226 (grein 2.4) .

Ástæða þessara kröfu er nokkuð flókin, en í stuttu máli þá er meiri hluti umferðar í DNS kerfinu með UDP aðferðinni, en með henni takmarkast bæði fyrirspurnir og svör við u.þ.b 500 stafi. Ástæða kröfunnar um TCP aðgang að nafnaþjónum er að ef nafnaþjónn getur ekki komið svari við uppflettingu í DNS fyrir í einum UDP pakka ("datagram"), þá sendir hann afklippt svar með fyrsta hluta gagnanna. Fyrirspyrjanda er þá uppálagt að reyna spurninguna aftur, nú yfir TCP þar sem slíkar lengdartakmarkanir eru ekki fyrir hendi.

Sem betur fer rúmast flest svör við DNS fyrirspurnum vel innan UDP pakkastærðar, svo að sjaldan þarf að grípa til þessarar "varaleiðar" yfir TCP, en hennar sem samt sem áður krafist í stöðlum netsins.

ISNIC hefur frá upphafi gert þá kröfu til nafnaþjóna sem vista ".is" lén að þeir fari að þessum stöðlum. Nýlega var gefinn út RFC5966 (DNS Transport over TCP - Implementation Requirements) sem ítrekar kröfur um TCP aðgang að nafnaþjónum og færir fyrir þeim frekari rök.

Er gerð krafa um PTR skráningu nafnaþjóna?

Frá nóvember 2017, gerir ISNIC ekki lengur kröfu um PTR skráningu nafnaþjóna.

Hvernig prófar ISNIC nafnaþjóna?

Eina leiðin til að prófa hvort nafnaþjónar svara fyrirspurnum á UDP porti 53, er að senda viðkomandi einhverja fyrirspurn. Þar sem ekki er vitað hvaða lénum er þjónað af þessum nafnaþjóni, er hann spurður um mengi nafnaþjóna (NS færslur) höfuðlénsins.

Til að staðfesta rétta virkni nafnaþjónsins þarf að berast svar við þessari fyrirspurn. Svarið getur í raun verið hvað sem er, en samkvæmt RFC1035 /RFC2929 skal svarið vera:

SERVFAIL 2  Server failure - The name server was
            unable to process this query due to a
            problem with the name server.
 
REFUSED  5  Refused - The name server refuses to
            perform the specified operation for
            policy reasons.  For example, a name
            server may not wish to provide the
            information to the particular requester,
            or a name server may not wish to perform
            a particular operation (e.g., zone
            transfer) for particular data.

Eða svarið getur auðvitað verið NOERROR og með NS færslum höfuðlénsins, en nafnaþjónn sem svarar alls ekki (þ.e. fellur á tíma), fullnægir ekki tæknilegum kröfum ISNIC til nafnaþjóna .IS léna.

Hvernig get ég prófað nafnaþjóna fyrir DNSSEC umferð?

Eftir að uppsetningu á DNSSEC (RFC4033 , RFC4034 og RFC4035 ) fyrir rótarlénið lauk í júlí 2010 þurfa endurkvæmir nafnaþjónar netþjónustuaðila að taka við stærri svörum en áður, og í mörgum tilfellum stærri en svo að þau komist fyrir í hefðbundum UDP pökkum. Því reynir nú á að uppsetning þessara nafnaþjóna og eldveggja sem verja þá sé samkvæmt stöðlum netsins. Þjónustuaðilar geta prófað nafnaþjóna sína með því að keyra eftirfarandi uppflettingar á þeim. Menn geta einnig prófað þá endurkvæmu nafnaþjóna sem eigin uppflettingum er beint á með svipuðum hætti.

Keyrið eftirfarandi skipanir - notum K-rótina til að prófa þetta, en það má nota hvaða rótarþjón sem er - Athugið að þetta þarf að keyra á viðkomandi nafnaþjóni.

  1. dig -4 ns . +norec @k.root-servers.net

Er almennt samband við rótarþjón?

  2. dig -4 ns . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net

Athugar hvort heilt ("unfragemented") DNSSEC svar sem er stærra en 512 bætar kemst til skila. Ætti að skila um 800 bæta svari.

  3. dig -4 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net

Athugar hvort hlutað ("fragmented") svar kemst til skila -- ætti að skila um 1900 bæta svari. Rangt stilltir eldveggir eru gjarnir á að henda ranglega einstökum hlutum svarsins.

  4. dig -4 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net +vc

Athugar hvort DNS svar berst yfir TCP tengingu, þegar svar yfir UDP verður of stórt. Algengt að rangt stilltir eldveggir loki á TCP DNS umferð.

Allar þessar uppflettingar þurfa að skila óbrengluðu svari, geri þær það ekki þarf að skoða eldveggi og/eða rútera á leiðinni. Síðan þarf auðvitað að gera samsvarandi prófun á IPv6 tengingum nafnaþjónsins.

  5. dig -6 ns . +norec @k.root-servers.net
  6. dig -6 ns . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net
  7. dig -6 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net
  8. dig -6 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net +vc

Sjá einnig: https://www.dns-oarc.net/oarc/services/replysizetest

Hvað eru MX færslur?

Það eru færslur í hverju léni sem segja til um hvaða netþjónar taka við tölvupósti fyrir lénið.

Hvað er SOA færsla?

Skammstöfunin SOA stendur fyrir "Start Of Authority" og inniheldur ýmsar upplýsingar um það lén sem hún er í, sem dæmi: uppruna-nafnaþjón og netfang ábyrgðarmanns.

Hvað er RIPE?

RIPE er frönsk skammstöfun (Reseaux IP Europeens). RIPE er evrópsk stofnun sem sér um úthlutun IP talna í Evrópu.

Hvað er IANA?

IANA stendur fyrir Internet Assigned Numbers Authority. IANA er nú hluti af ICANN og rekið innan þess. IANA sér um yfirúthlutun IP talna, höfuðléna o.s.frv.

Hvað er ICANN?

ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) er fyrirtæki sem sér um alls kyns samræmingu fyrir netið á heimsvísu. Meðal annars er IANA nú undirdeild í ICANN.

Hvað þýðir ISNIC?

ISNIC er skammstöfun sem stendur fyrir IS Network Information Center. Almennt má gera ráð fyrir að í hverju landi sé skráningarfyrirtæki (NIC) sem sá eða sér um skráningar fyrir landalénið. Undantekningar eru nokkrar, t.d. þar sem eitt land sér um skráningar nágrannalanda eða nýlenda.

Hvenær eru nafnaþjónar ISNIC uppfærðir?

Nafnaþjónar ISNIC eru uppfærðir á tuttugu mínútna fresti allan sólarhringinn.

Af hverju eru vafrakökur ISNIC ekki tilkynntar?

Samþykki notenda á vafrakökum er ekki nauðsynleg, ef þær eru mikilvægar fyrir virkni vefsins eða eru af hendi fyrsta aðila og notaðar til greiningar á vefumferð. Notkun á vafrakökum á vef ISNIC er eingöngu af hálfu fyrsta aðila og eru nauðsynlegar fyrir virkni vefsins. ISNIC notar eigin vefmælingu og eigið vefspjall.

Veftré
Fara upp